دمکراسی؛ برای ما نیز!

مرتضی کاظمیان
۳۰ شهریور ۱۳۸۴
محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محورهایی چند را مورد توجه قرار داد که هریک قابل بررسی و تحلیل است. اما نگارنده، در این مختصر، تنها به یک نکته- که در اظهارات وی مورد اشاره قرار گرفت- می پردازد و آن را نقد می کند.
احمدی نژاد در سخنان خود، بر لزوم حاکم شدن "اصول دموکراسی" در "همه سطوح و ارکان سازمان ملل" تصریح نمود ، و افزون بر این تأکیدات (عبارات داخل گیومه، از ایشان است) اظهار داشت: " ترکیب شورای امنیت باید از توازن منطقی و دموکراتیک برخوردار شود".
رئیس جمهوری ایران در حالی از دموکراسی و اصول آن سخن می گوید و آن ها و " توازن دموکراتیک" را برای " سازمان ملل" ضروری ارزیابی می کند، که در مورد نیاز "ایران" به آن ها- در داخل کشور- سخنی نمی گوید. " دموکراسی" اگر جزو کلید واژه های انتخاباتی دکتر معین بود، در برنامه ها و سخنرانی های انتخاباتاتی احمدی نژاد، هیچ جایی نداشت. او حتی در همان مقطع تبلیغات انتخاباتی، تصریح نمود که انقلاب 57 برای تحقق دموکراسی در ایران به وقوع نپیوست!
" دموکراسی" ، ظاهراً نه جزو مبانی اعتقادی و دیدگاه ها و اندیشه سیاسی احمدی نژاد است و نه آن را نیاز امروز و فردای ایران می داند. در حالی که " دموکراسی" واژه مفقوده و غایب در گفتمان احمدی نژاد در داخل کشور است، او در عرصه ی بین الملل و در مجمع عمومی سازمان ملل، از لزوم رعایت دموکراسی و اصول آن " در همه سطوح" و از " توازن دموکراتیک" ، سخن می گوید.
بدیهی است که نمی توان دیدگاه و سیاست " یک بام و دو هوا" را هضم کرد. اگر از " دموکراسی" در عرصه جهانی سخن می گوییم، در سطح داخلی نیز باید آن را مورد توجه قرار دهیم و لوازم اش را پذیرا باشیم؛ در غیر این صورت ، باید پذیرفت که برخوردی ابزاری صورت گرفته است. اگر دموکراسی با تنوع، تکثر، مدارا، آزادی مخالف و حقوق اساسی تمام شهروندان، مشارکت و ... شناخته و معرفی و فهم می شود، پس آیا احمدی نژاد آن ها را در داخل کشور نیز مورد توجه و رعایت و حمایت قرار می دهد؟
تأکید بر آزادی و دموکراسی در داخل کشور، با تبلیغات رسمی، "اولویت غربی" و مقوله ای غیر ضروری ارزیابی می شود؛ اما در خارج، مبنای بحث و انتقاد قرار می گیرد. احمدی نژاد در همین سخنرانی، می گوید: "سازمان ملل باید در موقعیتی باشد ک فارغ از اعمال نظریه های گزینشی میزبان، همه دولت ها، گروه ها و تشکل های مردمی از سراسر جهان ، بتوانند به آن جا سفر کنند و بدون واهمه به گفت و گو بنشینند".
اجازه دهید سخن رئیس جمهور را به "ایران" برگردانیم: "حکومت باید درموقعیتی باشد که فارغ از اعمال نظر های گزینشی ساخت قدرت، همه احزاب، گروه ها و تشکل های مردمی از سراسر ایران، بتوانند به آن راه یابند و بدون واهمه به تعامل و گفت و گو با آن بپردازند".
در این صورت ، آیا " نظارت استصوابی " یا لزوم صدور مجوز و پروانه برای احزاب ، سازمانهای غیر دولتی (NGO) ها ، نشریات و کتاب ، نمونه هایی از این گزینشها نیستند؟ و در سطحی فراتر ، " توقیف موقت " مطبوعات مستقل ، یا برخورد با مخالفان و منتقدان سیاسی و ...؟
در هر حال ، با چشمانی گشوده، میزان پای بندی دولت احمدی نژاد به "اصول دموکراسی" و "توازن دموکراتیک" ، در "همه سطوح" در داخل کشور را به نظاره خواهیم نشست ؛ به ویژه آن که احمدی نژاد از "عدالت" گفته است و" مهرورزی"؛ آیا احمدی نژاد مفهوم "عدالت" را به حوزه سیاست هم تسری خواهد داد و " مهرورزی" را شامل "غیرخودی" ها هم خواهد کرد، یا این ها واژه ها و رفتار هایی فقط برای "خودی" ها خواهند بود؟ این چنین، باید دید آیا رئیس جمهور، دموکراسی و پایبندی به "اصول دموکراتیک" را برای ما ایرانیان نیز ضروری می داند یا از آن تنها در سازمان ملل سخن می گوید؟
|